Skip to main content

 рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдХे рдиाрдо рд╕े рдЖрдЬ рдЕрдзिрдХांрд╢ рднाрд░рддीрдп рдЕрдкрд░рдЪिрдд рд╣ैं рдХिрди्рддु рдкाрдХिрд╕्рддाрди, рдЕрдлрдЧाрдиिрд╕्рддाрди рднी рдЗрд╕рд╕े рднрд▓ी рднांрддि рдкрд░िрдЪिрдд рд╣ै। рдЬिрд╕ рдЕрдл़рдЧाрди рдХो рдЕрдоेрд░िрдХा рддрдХ рднेрдж рдирд╣ीं рдкाрдпा рд╡ो рдЕрдл़рдЧाрди рд╣рд░ी рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рд╕िрдЦों рдиे рдХрдм्рдЬा рдХрд░ рд▓िрдпा рдеा।


рд░рдгрдиीрддि рдФрд░ рд░рдгрдХौрд╢рд▓ рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдХी рддुрд▓рдиा рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рд╢्рд░ेрд╖्рда рд╕ेрдиाрдиाрдпрдХों рд╕े рдХी рдЧрдИ рд╣ै।

рд╕рд░ рд╣ेрдирд░ी рдЧ्рд░िрдлिрди рдиे рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдХो "рдЦाрд▓рд╕ाрдЬी рдХा рдЪैंрдкिрдпрди" рдХрд╣ा рд╣ै। рдм्рд░िрдЯिрд╢ рд╢ाрд╕рдХों рдиे рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдХी рддुрд▓рдиा рдиेрдкोрд▓िрдпрди рд╕े рднी рдХी рд╣ै।

рд╕ाрд▓ 2014 рдоें рдСрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा рдХी рдПрдХ рдкрдд्рд░िрдХा, рдмिрд▓िрдиिрдпрд░ рдСрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпंрд╕ рдиे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХे рджрд╕ рд╕рдмрд╕े рдорд╣ाрди рд╡िрдЬेрддाрдУं рдХी рд╕ूрдЪी рдЬाрд░ी рдХी। рдЗрд╕ рд╕ूрдЪी рдоें рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдХा рдиाрдо рд╕рдмрд╕े рдКрдкрд░ рдеा।



✍️рдЗрддрдиा рдорд╣ाрди рд╡्рдпрдХ्рддि рдЖрдЦिрд░ рдХौрди рдеा?

рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдХा рдЬрди्рдо 1791 рдоें 28 рдЕрдк्рд░ैрд▓ рдХो рдПрдХ рдЙрдк्рдкрд▓ рдЦрдд्рд░ी рд╕िрдХ्рдЦ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдоें рдЧुрдЬрд░ांрд╡ाрд▓ा рдкंрдЬाрдм рдоें рд╣ुрдЖ рдеा। рдЗрдирдХे рдкिрддा рдХा рдиाрдо рдЧुрд░рджрдпाрд▓ рд╕िंрд╣ рдЙрдк्рдк्рдкрд▓ рдФрд░ рдоाँ рдХा рдиाрдо рдзрд░्рдоा рдХौрд░ рдеा। рдмрдЪрдкрди рдоें рдЙрди्рд╣ें рдШрд░ рдХे рд▓ोрдЧ рдк्рдпाрд░ рд╕े "рд╣рд░िрдпा" рдХрд╣рддे рдеे। рд╕ाрдд рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЖрдпु рдоें рдЗрдирдХे рдкिрддा рдХा рджेрд╣ांрдд рд╣ो рдЧрдпा। 1805 рдИ. рдХे рдм рдмрд╕ंрддोрдд्рд╕рд╡ рдкрд░ рдПрдХ рдк्рд░рддिрднा рдЦोрдЬ рдк्рд░рддिрдпोрдЧिрддा рдоें, рдЬिрд╕े рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд░рдгрдЬीрдд рд╕िंрд╣ рдиे рдЖрдпोрдЬिрдд рдХिрдпा рдеा, рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдиे рднाрд▓ा рдЪрд▓ाрдиे, рддीрд░ рдЪрд▓ाрдиे рддрдеा рдЕрди्рдп рдк्рд░рддिрдпोрдЧिрддाрдУं рдоें рдЕрдкрдиी рдЕрдж्рднुрдд рдк्рд░рддिрднा рдХा рдкрд░िрдЪрдп рджिрдпा। рдЗрд╕рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोрдХрд░ рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд░рдгрдЬीрдд рд╕िंрд╣ рдиे рдЙрди्рд╣ें рдЕрдкрдиी рд╕ेрдиा рдоें рднрд░्рддी рдХрд░ рд▓िрдпा। рд╢ीрдШ्рд░ рд╣ी рд╡े рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд░рдгрдЬीрдд рд╕िंрд╣ рдХे рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕рдкाрдд्рд░ рд╕ेрдиाрдиाрдпрдХों рдоें рд╕े рдПрдХ рдмрди рдЧрдпे।


рд░рдгрдЬीрдд рд╕िंрд╣ рдПрдХ рдмाрд░ рдЬंрдЧрд▓ рдоें рд╢िрдХाрд░ рдЦेрд▓рдиे рдЧрдпे। рдЙрдирдХे рд╕ाрде рдХुрдЫ рд╕ैрдиिрдХ рдФрд░ рд╣рд░ी рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдеे। рдЙрд╕ी рд╕рдордп рдПрдХ рд╡िрд╢ाрд▓ рдЖрдХाрд░ рдХे рдмाрдШ рдиे рдЙрди рдкрд░ рд╣рдорд▓ा рдХрд░ рджिрдпा। рдЬिрд╕ рд╕рдордп рдбрд░ рдХे рдоाрд░े рд╕рднी рджрд╣рд╢рдд рдоें рдеे, рд╣рд░ी рд╕िंрд╣ рдоुрдХाрдмрд▓े рдХो рд╕ाрдордиे рдЖрдП। рдЗрд╕ рдЦрддрд░рдиाрдХ рдоुрдарднेрдб़ рдоें рд╣рд░ी рд╕िंрд╣ рдиे рдмाрдШ рдХे рдЬрдмрдб़ों рдХो рдЕрдкрдиे рджोрдиों рд╣ाрдеों рд╕े рдкрдХрдб़ рдХрд░ рдЙрд╕рдХे рдоुंрд╣ рдХो рдмीрдЪ рдоें рд╕े рдЪीрд░ рдбाрд▓ा। рдЙрд╕рдХी рдЗрд╕ рдмрд╣ाрджुрд░ी рдХो рджेрдЦ рдХрд░ рд░рдгрдЬीрдд рд╕िंрд╣ рдиे рдХрд╣ा ‘рддुрдо рддो рд░ाрдЬा рдирд▓ рдЬैрд╕े рд╡ीрд░ рд╣ो’, рддрднी рд╕े рд╡ो ‘рдирд▓рд╡ा’ рдХे рдиाрдо рд╕े рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ो рдЧрдпे। рдирд▓рд╡ा рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд░рдгрдЬीрдд рд╕िंрд╣ рдХे рд╕ेрдиाрдз्рдпрдХ्рд╖ рдеे। рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд░рдгрдЬीрдд рд╕िंрд╣ рдХे рд╢ाрд╕рдирдХाрд▓ рдоें 1807 рдИ. рд╕े рд▓ेрдХрд░ 1837 рдИ. рддрдХ (рддीрди рджрд╢рдХ рддрдХ) рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рд▓рдЧाрддाрд░ рдЕрдлрдЧाрдиों рд╕े рд▓ोрд╣ा рд▓ेрддे рд░рд╣े। рдЕрдлрдЧाрдиों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЬрдЯिрд▓ рд▓рдб़ाрдИ рдЬीрддрдХрд░ рдЙрди्рд╣ोрдиे рдХрд╕ूрд░, рдоुрд▓्рддाрди, рдХрд╢्рдоीрд░ рдФрд░ рдкेрд╢ाрд╡рд░ рдоें рд╕िрдЦ рд╢ाрд╕рди рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХी рдеी।

рдЕрд╣рдорджрд╢ाрд╣ рдЕрдм्рджाрд▓ी рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд् рддैрдоूрд░ рд▓ंрдЧ рдХे рдХाрд▓ рдоें рдЕрдл़рдЧ़ाрдиिрд╕्рддाрди рд╡िрд╕्рддृрдд рддрдеा рдЕрдЦंрдбिрдд рдеा। рдЗрд╕рдоें рдХрд╢्рдоीрд░, рд▓ाрд╣ौрд░, рдкेрд╢ाрд╡рд░, рдХंрдзाрд░ рддрдеा рдоुрд▓्рддाрди рднी рдеे। рд╣ेрд░ाрдд, рдХрд▓ाрдд, рдмрд▓ूрдЪिрд╕्рддाрди, рдлाрд░рд╕ рдЖрджि рдкрд░ рдЙрд╕рдХा рдк्рд░рднुрдд्рд╡ рдеा। рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдиे рдЗрдирдоें рд╕े рдЕрдиेрдХ рдк्рд░рджेрд╢ों рдХो рдЬीрддрдХрд░ рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд░рдгрдЬीрдд рд╕िंрд╣ рдХे рдЕрдзीрди рд▓ा рджिрдпा। рдЙрди्рд╣ोंрдиे 1813 рдИ. рдоें рдЕрдЯрдХ, 1818 рдИ. рдоें рдоुрд▓्рддाрди, 1819 рдИ. рдоें рдХрд╢्рдоीрд░ рддрдеा 1823 рдИ. рдоें рдкेрд╢ाрд╡рд░ рдХी рдЬीрдд рдоें рд╡िрд╢ेрд╖ рдпोрдЧрджाрди рджिрдпा।


ЁЯФе рд╕рд░рджाрд░ рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдиे рдЕрдкрдиे рдЕрднिрдпाрдиों рдж्рд╡ाрд░ा рд╕िрди्рдзु рдирджी рдХे рдкाрд░ рдЕрдлрдЧाрди рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп рдХे рдПрдХ рдмрдб़े рднाрдЧ рдкрд░ рдЕрдзिрдХाрд░ рдХрд░рдХे рд╕िрдЦ рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдЙрдд्рддрд░ рдкрд╢्рдЪिрдо рд╕ीрдоांрдд рдХो рд╡िрд╕्рддाрд░ рдХिрдпा рдеा। рдирд▓рд╡े рдХी рд╕ेрдиाрдУं рдиे рдЕрдл़рдЧाрдиों рдХो рдЦैрдмрд░ рджрд░्рд░े рдХे рдЙрд╕ рдУрд░ рдЦрджेрдб़ рдХрд░ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХी рдзाрд░ा рд╣ी рдмрджрд▓ рджी। рдЦ़ैрдмрд░ рджрд░्рд░ा рдкрд╢्рдЪिрдо рд╕े рднाрд░рдд рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░рдиे рдХा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдоाрд░्рдЧ рд╣ै। рдЦ़ैрдмрд░ рджрд░्рд░े рд╕े рд╣ोрдХрд░ рд╣ी 500 рдИрд╕ा рдкूрд░्рд╡ рдоें рдпूрдиाрдиिрдпों рдХे рднाрд░рдд рдкрд░ рдЖрдХ्рд░рдордг рдХрд░рдиे рдФрд░ рд▓ूрдЯрдкाрдд рдХрд░рдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╢ुрд░ू рд╣ुрдИ। рдЗрд╕ी рджрд░्рд░े рд╕े рд╣ोрдХрд░ рдпूрдиाрдиी, рд╣ूрдг, рд╢рдХ, рдЕрд░рдм, рддुрд░्рдХ, рдкрдаाрди рдФрд░ рдоुрдЧрд▓ рд▓рдЧрднрдЧ рдПрдХ рд╣рдЬाрд░ рд╡рд░्рд╖ рддрдХ рднाрд░рдд рдкрд░ рдЖрдХ्рд░рдордг рдХрд░рддे рд░рд╣े। рддैрдоूрд░ рд▓ंрдЧ, рдмाрдмрд░ рдФрд░ рдиाрджिрд░рд╢ाрд╣ рдХी рд╕ेрдиाрдУं рдХे рд╣ाрдеों рднाрд░рдд рдмेрд╣рдж рдкीрдб़िрдд рд╣ुрдЖ рдеा। рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдиे рдЦ़ैрдмрд░ рджрд░्рд░े рдХा рдоाрд░्рдЧ рдмंрдж рдХрд░рдХे рдЗрд╕ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдЕрдкрдоाрдирдЬрдирдХ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХा рдкूрд░्рдг рд░ूрдк рд╕े рдЕрди्рдд рдХрд░ рджिрдпा рдеा।

рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдиे рдЕрдлрдЧाрдиों рдХो рдкрдЫाрдб़ рдХрд░ рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рд╡िрдЬрдпों рдоें рднाрдЧ рд▓िрдпा: рд╕िрдпाрд▓рдХोрдЯ (1802), рдХрд╕ूрд░ (1807), рдоुрд▓्рддाрди (1818), рдХрд╢्рдоीрд░ (1819), рдкрдЦрд▓ी рдФрд░ рджрдорддौрд░ (1821-2), рдкेрд╢ाрд╡рд░ (1834) рдФрд░ рдЦ़ैрдмрд░ рд╣िрд▓्рд╕ рдоें рдЬрдорд░ौрдж (1836) । рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдХрд╢्рдоीрд░ рдФрд░ рдкेрд╢ाрд╡рд░ рдХे рдЧрд╡рд░्рдирд░ рдмрдиाрдпे рдЧрдпे। рдХрд╢्рдоीрд░ рдоें рдЙрди्рд╣ोрдиे рдПрдХ рдирдпा рд╕िрдХ्рдХा рдвाрд▓ा рдЬो ‘рд╣рд░ि рд╕िрди्рдЧी’ рдХे рдиाрдо рд╕े рдЬाрдиा рдЧрдпा। рдпрд╣ рд╕िрдХ्рдХा рдЖрдЬ рднी рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдпों рдоें рдк्рд░рджрд░्рд╢िрдд рд╣ै।



рдоुрд▓्рддाрди рд╡िрдЬрдп рдоें рд╣рд░िрд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рднूрдоिрдХा рд░рд╣ी। рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд░рдгрдЬीрдд рд╕िंрд╣ рдХे рдЖрд╣्рд╡ाрди рдкрд░ рд╡े рдЖрдд्рдордмрд▓िрджाрдиी рджрд╕्рддे рдоें рд╕рдмрд╕े рдЖрдЧे рд░рд╣े। рдпрд╣ां рдпुрдж्рдз рдоें рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдиे рд╕ेрдиा рдХा рдиेрддृрдд्рд╡ рдХिрдпा। рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рд╕े рдпрд╣ां рдХा рд╢ाрд╕рдХ рдЗрддрдиा рднрдпрднीрдд рд╣ुрдЖ рдХि рд╡рд╣ рдкेрд╢ाрд╡рд░ рдЫोрдб़рдХрд░ рднाрдЧ рдЧрдпा। рдЕрдЧрд▓े рджрд╕ рд╡рд░्рд╖ों рддрдХ рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рдкेрд╢ाрд╡рд░ рдкрд░ рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд░рдгрдЬीрдд рд╕िंрд╣ рдХा рдЖрдзिрдкрдд्рдп рдмрдиा рд░рд╣ा, рдкрд░ рдпрджा-рдХрджा рдЯрдХрд░ाрд╡ рднी рд╣ोрддे рд░рд╣े। рдЗрд╕ рдкрд░ рдкूрд░्рдгрдд: рд╡िрдЬрдп 6 рдордИ, 1834 рдХो рд╕्рдеाрдкिрдд рд╣ुрдИ।

рдЕрдк्рд░ैрд▓ 1836 рдоें, рдЬрдм рдкूрд░ी рдЕрдлрдЧाрди рд╕ेрдиा рдиे рдЬрдорд░ौрдж рдкрд░ рд╣рдорд▓ा рдХिрдпा рдеा, рдЕрдЪाрдирдХ рдк्рд░ाрдгрдШाрддрдХ рдШाрдпрд▓ рд╣ोрдиे рдкрд░ рдирд▓рд╡ा рдиे рдЕрдкрдиे рдиुрдоाрдпंрджे рдорд╣ाрди рд╕िंрд╣ рдХो рдЖрджेрд╢ рджिрдпा рдХि рдЬрдм рддрдХ рд╕рд╣ाрдпрддा рдХे рд▓िрдпे рдирдпी рд╕ेрдиा рдХा рдЖрдЧрдорди рдиा рд╣ो рдЬाрдпे рдЙрдирдХी рдоृрдд्рдпु рдХी рдШोрд╖рдгा рдиा рдХी рдЬाрдпे рдЬिрд╕рд╕े рдХि рд╕ैрдиिрдХ рд╣рддोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдиा рд╣ो рдФрд░ рд╡ीрд░рддा рд╕े рдбрдЯे рд░рд╣े। рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдХी рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рдХे рдбрд░ рд╕े рдЕрдлрдЧाрди рд╕ेрдиा рджрд╕ рджिрдиों рддрдХ рдкीрдЫे рд╣рдЯी рд░рд╣ी। рдПрдХ рдк्рд░рддिрд╖्рдаिрдд рдпोрдж्рдзा рдХे рд░ूрдк рдоें рдирд▓рд╡ा рдЕрдкрдиे рдкрдаाрди рджुрд╢्рдордиों рдХे рд╕рдо्рдоाрди рдХे рднी рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрдиे।


☝️"рдЪुрдк рд╣ो рдЬा рд╡рд░рдиा рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдЖ рдЬाрдПрдЧा"


рд╣рдоें рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдХे рдмाрд░े рдоें рдПрдХ рдХिрд╕्рд╕ा рдкреЭрдиे рдХो

рдоिрд▓ा। рд╡ो рдпे рдХि рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдФрд░ рдХाрдмुрд▓ рдоें рдоाрдПं рдЕрдкрдиे рдмрдЪ्рдЪे рдХो рдпे рдХрд╣рдХрд░ рдЪुрдк рдХрд░ाрддी рдеी рдХि “рдЪुрдк рд╕ा, рд╣рд░ि рд░ाрдШрд▓े” рдпाрдиी рдЪुрдк рд╣ो рдЬा рд╡рд░рдиा рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдЖ рдЬाрдПрдЧा। рдЖрдк рджेрдЦें рдХि рдирд▓рд╡ा рдХा рдХिрддрдиा рдЦौреЮ рдеा рдкрдаाрдиों рдХे рдмीрдЪ।

рд╣рдоें рдкрд╣рд▓े рд▓рдЧा рдХि рдЕрдкрдиे рдЗрд╕ рдорд╣ाрди рдпोрдж्рдзा рд╕े рд▓рдЧाрд╡ рдХे рдЪрд▓рддे рдпे рдХрд╣ाрдиिрдпां рдмрдиा рджी рдЧрдИ рд╣ोंрдЧी। рд▓ेрдХिрди рдлिрд░ рдж рдбॉрди рдоें рдПрдХ рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдкрдд्рд░рдХाрд░ рдоाрдЬिрдж рд╢ेрдЦ рдХा рд▓ेрдЦ рдоिрд▓ा। рдоाрдЬिрдж рд╢ेрдЦ рд▓िрдЦрддे рд╣ैं,

“рдмрдЪрдкрди рдоें рдоेрд░े рдкिрддा рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдХी рдХрд╣ाрдиिрдпां рд╕ुрдиाрдпा рдХрд░рддे рдеे, рдХि рдХैрд╕े рдкрдаाрди рдпुрд╕ुреЮреЫрдИ рдФрд░рддें рдЕрдкрдиे рдмрдЪ्рдЪों рдХो рдпे рдХрд╣рдХрд░ рдбрд░ाрддी рдеी, рдЪुрдк рд╕ा, рд╣рд░ि рд░ाрдШрд▓े। рдпाрдиी рдЪुрдк рд╣ो рдЬा рд╡рд░рдиा рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдЖ рдЬाрдПрдЧा” 


рдирд▓рд╡ा рдХे рдбрд░ рд╕े рдкрдаाрди рдкрд╣рдирдиे рд▓рдЧे рдеे рд╕рд▓рд╡ाрд░-рдХрдоीрдЬ!


рдЖрдЬ рдЬिрд╕े рдкрдаाрдиी рд╕ूрдЯ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै рд╡рд╣ рджрд░рдЕрд╕рд▓ рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХी рд╕рд▓рд╡ाрд░-рдХрдоीрдЬ рд╣ै। рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рдПрдХ рдмाрд░ рдПрдХ рдмुрд░्рдЬुрдЧ рд╕рд░рджाрд░ рдиे рдЕрдкрдиे рднाрд╖рдг рдоें рдХрд╣ा рдеा, ”рд╣рдоाрд░े рдкूрд░्рд╡рдЬ рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдиे рдкрдаाрдиों рдХो рд╕рд▓рд╡ाрд░ рдкрд╣рдиा рджी рдеी। рдЖрдЬ рднी рд╕िрдЦों рдХे рдбрд░ рд╕े рдкрдаाрди рд╕рд▓рд╡ाрд░ рдкрд╣рдирддे рд╣ैं.” рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдХी рд▓ीрдбрд░рд╢िрдк рдоें рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд░рдгрдЬीрдд рд╕िंрд╣ рдХी рд╕ेрдиा 1820 рдоें рдл्рд░ंрдЯिрдпрд░ рдоें рдЖрдпी рдеी। рддрдм рдирд▓рд╡ा рдХी рдлौрдЬ рдиे рдмрд╣ुрдд рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рдкрдаाрдиों рдкрд░ рдЬीрдд рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░ рд▓ी рдеी। рд▓िрдЦिрдд рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдпрд╣ी рдПрдХ рдРрд╕ा рд╡рдХ्рдд рд╣ै, рдЬрдм рдкрдаाрди рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд░рдгрдЬीрдд рд╕िंрд╣ рдХे рд╢ाрд╕рди рдХे рдЧुрд▓ाрдо рд╣ो рдЧрдП рдеे। рдЙрд╕ рд╡рдХ्рдд рдЬिрд╕рдиे рднी рд╕िрдЦों рдХा рд╡िрд░ोрдз рдХिрдпा рдЙрдирдХो рдмेрд░рд╣рдоी рд╕े рдХुрдЪрд▓ рджिрдпा рдЧрдпा। рддрдм рдпे рдмाрдд рдмрд╣ुрдд рдк्рд░рдЪрд▓िрдд рд╣ो рдЧрдИ рдеी рдХि рд╕िрдЦ рддीрди рд▓ोрдЧों рдХी рдЬाрди рдирд╣ीं рд▓ेрддे рд╣ैं… рдкрд╣рд▓ा рд╕्рдд्рд░िрдпां… рджूрд╕рд░ा рдмрдЪ्рдЪे рдФрд░ рддीрд╕рд░ा рдмुрдЬुрд░्рдЧ। рдмрд╕ рдХ्рдпा рдеा, рддрднी рд╕े рдкрдаाрди рдкंрдЬाрдмी рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдкрд╣рдиा рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ा рд╕рд▓рд╡ाрд░ рдХрдоीрдЬ рдкрд╣рдирдиे рд▓рдЧे। рдпाрдиि рдПрдХ рдРрд╕ा рд╡рдХ्рдд рдЖрдпा рдЬрдм рдорд╣िрд▓ाрдПं рдФрд░ рдкुрд░ुрд╖ рдПрдХ рдЬैрд╕े рд╣ी рдХрдкрдб़े рдкрд╣рдирдиे рд▓рдЧे। рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рд╕िрдЦ рднी рдЙрди рдкрдаाрдиों рдХो рдоाрд░рдиे рд╕े рдкрд░рд╣ेрдЬ рдХрд░рдиे рд▓рдЧे рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХे рд╕рд▓рд╡ाрд░ рдзाрд░рдг рдХрд░ рд▓िрдпे। ‘рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा- рдж рдЪैंрдкिрдпрди рдСрдл рдЦाрд▓рд╕ा рдЬी’ рдХिрддाрдм рдоें рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХे рдХрдИ рдк्рд░рд╕ंрдЧों рдХा рдЬिрдХ्рд░ рд╣ै। рдХрд╣рдиे рдХा рдорддрд▓рдм рдпрд╣ рдХि рдЬिрди рдкрдаाрдиों рдХो рджुрдиिрдпा рдХा рд╕рдмрд╕े рдмेрд╣рддрд░ीрди рд▓рдб़ाрдХू рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै рдЙрди рдкрдаाрдиों рдоें рднी рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдХे рдиाрдо рдХा рдЬрдмрд░рджрд╕्рдд рдЦौрдл рдеा। рдЗрддрдиा рдЦौреЮ рдеा рдХि рдЬрд╣ांрдЧीрд░िрдпा рдХिрд▓े рдХे рдкाрд╕ рдЬрдм рдкрдаाрдиों рдХे рд╕ाрде рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ рддрдм рдкрдаाрди рдпрд╣ рдХрд╣рддे рд╣ुрдП рд╕ुрдиे рдЧрдпे - рддौрдмा, рддौрдмा, рдЦुрджा рдЦुрдж рдЦाрд▓рд╕ा рд╢ुрдж। рдЕрд░्рдеाрдд рдЦुрджा рдоाрдл рдХрд░े, рдЦुрджा рд╕्рд╡рдпं рдЦाрд▓рд╕ा рд╣ो рдЧрдпे рд╣ैं।


ЁЯЧб️рд╡ीрд░рдЧрддि!

1837 рдоें рдЬрдм рд░ाрдЬा рд░рдгрдЬीрдд рд╕िंрд╣ рдЕрдкрдиे рдмेрдЯे рдХी рд╢ाрджी рдоें рд╡्рдпрд╕्рдд рдеे рддрдм рд╕рд░рджाрд░ рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдЙрдд्рддрд░ рдкрд╢्рдЪिрдо рд╕ीрдоा рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХрд░ рд░рд╣े рдеे। рдРрд╕ा рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рдирд▓рд╡ा рдиे рд░ाрдЬा рд░рдгрдЬीрдд рд╕िंрд╣ рд╕े рдЬрдорд░ौрдж рдХे рдХिрд▓े рдХी рдУрд░ рдмрдв़ी рд╕ेрдиा рднेрдЬрдиे рдХी рдоाँрдЧ рдХी рдеी рд▓ेрдХिрди рдПрдХ рдорд╣ीрдиे рддрдХ рдорджрдж рдХे рд▓िрдП рдХोрдИ рд╕ेрдиा рдирд╣ीं рдкрд╣ुँрдЪी। рд╕рд░рджाрд░ рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдЕрдкрдиे рдоुрда्рдаी рднрд░ рд╕ैрдиिрдХों рдХे рд╕ाрде рд╡ीрд░рддाрдкूрд░्рд╡рдХ рд▓рдб़рддे рд╣ुрдП рд╡ीрд░рдЧрддि рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдП। рдЙрди्рд╣ोрдиे рд╕िрдЦ рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд╕ीрдоा рдХो рд╕िрди्рдзु рдирджी рдХे рдкрд░े рд▓े рдЬाрдХрд░ рдЦैрдмрд░ рджрд░्рд░े рдХे рдоुрд╣ाрдиे рддрдХ рдкрд╣ुँрдЪा рджिрдпा। рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдХी рдоृрдд्рдпु рдХे рд╕рдордп рд╕िрдЦ рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдкрд╢्рдЪिрдоी рд╕ीрдоा рдЬрдорд░ुрдж рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪ рдЪुрдХी рдеी।

рд╣рд░ी рд╕िंрд╣ рдХी рдоृрдд्рдпु рд╕े рд╕िрдЦ рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп рдХो рдПрдХ рдмреЬा рдЭрдЯрдХा рд▓рдЧा рдФрд░ рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд░рдгрдЬीрдд рд╕िंрд╣ рдХाрдмुрд▓ рдХो рдЕрдкрдиे рдХрдм्реЫे рдоें рд▓ेрдиे рдХा рд╕рдкрдиा рдкूрд░ा рдирд╣ीं рдХрд░ рдкाрдП। рдЕреЮреЪाрди рд▓реЬाрдХे рдЬिрдирдХे рдЪрд▓рддे рдХाрдмुрд▓ рдХो ‘рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдпों рдХी рдХрдм्рд░рдЧाрд╣’ рдХрд╣ा рдЬाрддा рдеा। рдЙрдирдХे рд╕ाрдордиे рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдиे 20 рд▓реЬाрдЗрдпां рд▓реЬी рдеी рдФрд░ рд╕рдмрдоें рдЬीрдд рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी рдеी। рдЗрд╕ी рдХे рдЪрд▓рддे рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд░рдгрдЬीрдд рд╕िंрд╣ рдмреЬे рдЪाрд╡ рд╕े рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдХे рдЬीрдд рдХे рдХिрд╕्рд╕े рд╕рдмрдХो рд╕ुрдиाрдпा рдХрд░рддे рдеे। рдЗрддрдиा рд╣ी рдирд╣ीं рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╢्рдоीрд░ рд╕े рд╢ॉрд▓ рдоांрдЧрдХрд░ рдЙрди рдкрд░ рдЗрди рд▓реЬाрдЗрдпों рдХो рдкेंрдЯ рдХрд░рд╡ाрдпा рдеा। рдПрдХ рд╢ाрд▓ рдХी рдХीрдордд рддрдм 5 рд╣рдЬाрд░ рд░ूрдкрдпे рд╣ुрдЖ рдХрд░рддी рдеी। рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдХी рдЖреЩिрд░ी рдЗрдЪ्рдЫा рдХो рдз्рдпाрди рдоें рд░рдЦрддे рд╣ुрдП рдХि рдЙрдирдХी рд░ाрдЦ рдХो рд▓ाрд╣ौрд░ рдоें рдХुрд╢्рддी рдХे рдЙрд╕ी рдЕрдЦाреЬे рдоें рдоिрд▓ा рджिрдпा рдЧрдпा рдЬिрд╕рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиी рдЬिंрджрдЧी рдХी рдкрд╣рд▓ी рд▓реЬाрдИ рдЬीрддी рдеी। 1892 рдоें рдкेрд╢ाрд╡рд░ рдХे рдПрдХ рд╣िрди्рджू рдмाрдмू рдЧрдЬ्рдЬू рдорд▓्рд▓ рдХрдкूрд░ рдиे рдЙрдирдХी рд╕्рдоृрддि рдоें рдХिрд▓े рдХे рдЕрди्рджрд░ рдПрдХ рд╕्рдоाрд░рдХ рдмрдирд╡ाрдпा।


рдЬрдм-рдЬрдм рднाрд░рдд рдХे рд░рдгрдмांрдХुрд░ों рдХी рдмाрдд рд╣ोрдЧी, рддрдм-рддрдм рдкंрдЬाрдм рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд░рдгрдЬीрдд рд╕िंрд╣ рдХे рдпोрдЧрджाрди рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा, рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдХे рдмिрдиा рд╡рд╣ рдЕрдзूрд░ा рд╣ी рд░рд╣ेрдЧा। рд╣ाрд▓ांрдХि рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдХे рдмाрд░े рдоें рдмрд╣ुрдд рдХрдо рд╢ोрдз рд╣ुрдП рд╣ैं। рд▓ोрдЧों рдХो рдмрд╣ुрдд рдХрдо рдЬाрдирдХाрд░िрдпां рд╣ैं। рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдирд▓рд╡ा рдХो рд╡ो рд╕्рдеाрди рдирд╣ीं рдоिрд▓ा рдЬो рдЙрди्рд╣ें рдоिрд▓рдиा рдЪाрд╣िрдП। рдХुрдЫ рд╡िрдж्рд╡ाрдиों рдХा рдоाрдирдиा рд╣ै рдХि рд░ाрдЬा рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдХी рд╡ीрд░рддा рдХो, рдЙрдирдХे рдЕрджрдо्рдп рд╕ाрд╣рд╕ рдХो рдкुрд░рд╕्рдХृрдд рдХрд░рддे рд╣ुрдП рднाрд░рдд рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдз्рд╡рдЬ рддिрд░ंрдЧे рдХी рддीрд╕рд░ी рдкрдЯ्рдЯी рдХो рд╣рд░ा рд░ंрдЧ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рд▓िрд╣ाрдЬा рдпे рдЙрдЪिрдд рд╡рдХ्рдд рд╣ै рдХि рдкूрд░े рджेрд╢ рдоें рд╕рд░рджाрд░ рд╣рд░ि рд╕िंрд╣ рдирд▓рд╡ा рдХे рдпुрдж्рдз рдХौрд╢рд▓ рдФрд░ рдЙрдирдХी рд╢рд╣ाрджрдд рдХी рд╡ीрд░ рдЧाрдеा рдХो рдХिрддाрдмों рдоें рдкрдв़ाрдпा рдЬाрдП, рдЬрди-рдЬрди рддрдХ рдлैрд▓ाрдпा рдЬाрдП। 


рдЬрдп рд╣िंрдж рдЬрдп рднाрд░рдд ЁЯЗоЁЯЗ│⚔️

Popular posts from this blog

Hindu Poems

Morning Comes Morning comes After the night,  Calling to do What is right. The sun's rays Tinge the sky,  Asking from truth Never to fly. The wind whispers In the ear,  "Follow the just path Without fear". Be in joyous Or painful mood,  Always remember God is good. Bande Mataram Mother, I bow to thee! Rich with thy hurrying streams, Bright with thy orchard gleams, Cool with thy winds of delight, Dark fields waving, Mother of might, Mother free. Glory of moonlight dreams Over thy branches and lordly streams, Clad in thy blossoming trees, Mother, giver of ease, Laughing low and sweet! Mother, I kiss thy feet, Speaker sweet and low! Mother, to thee I bow. Who hath said thou art weak in thy lands, When the swords flash out in twice seventy million hands And seventy millions voices roar Thy dreadful name from shore to shore? With many strengths who art mighty and stored, To thee I call, Mother and Lord! Thou who savest, arise and save! To her I cry...

10 great ancient scientists of India & their contribution to the world

1. Maharishi Agastya : Father of Electricity 2. Maharishi Kanad - Atomic Theory 3. Maharishi Sushruta - World`s First Surgeon 4. Aryabhata - Concept of Zero 5. Varahamihir - Concept of Solar System 6. Maharishi Baudhayana - Vedic Mathematics 7. Maharishi Charak - Father of Ayurveda 8. Rishi Nagarjuna : Metallurgy and alchemy 9. Bhaskracharya : Concept of Gravity 10. Maharishi Bharadwaja - Aeronautics